6 راهکار مقابله با بازار نزولی

چکیده کوتاه مطلب

این 6 راهکار نه مطلق هستند و نه الزاما تنها استراتژی ممکن، بلکه قرار است اندکی واقع گرایی ما را نسبت به بازار بالا ببرد، تا در ریزش ها تصمیم درست تری بگیریم.

آن‎هایی که می‎گویند نگاه بلندمدت داشته باش

ببورس: این روزها بازار بورس ایران حال روز خوشی ندارد، منفی پشت منفی و ریزش پشتِ ریزش اما درست در روزهایی که بازار صعودی است، کارشناسان بازار سرمایه از در و پنجره وارد می‎شوند و مدام به سهامداران توصیه خرید و فروش این سهم و آن سهم را می‎دهند، اما وقتی ورق برگشت و بازار نزولی شد دیگر خبری از کارشناسان نیست و این مسئولین هستند که با مصاحبه‎هایی هماهنگ و شبیه به هم سهامداران را دعوت به شکیبایی می‎کنند و مدام تکرار می‎کنند که بازار بورس یک بازار بلند مدت است.
اما ایراد چنین توصیه‎هایی این است که عنوان نمی‎کنند که بلند مدت دقیقا تا کی و چه تضمیمنی وجود دارد که نگهداری سهم الزاما به رستگاری منتهی شود. درست مثل یک بوکسر که در میدان رینگ از چپ و راست مشت می‎خورد و یکی از بیرون می‎گوید: « نگران نباش تا آخر عمر که نمی‎خواد مشت بزنه بالاخره یک جایی خسته می شه!»

آنهایی که می‎گویند نقطه زیانت را مشخص کن


اما در مقابل کافی است، شما سری به فضای مجازی بزنید، تا با انبوه مطالبی روبرو شوید که در آنها به سهامداران توصیه شده است که برای خود استراتژی داشته باشند و در استراتژی خود نقطه زیان تعریف کنند و با برخورد قیمت به نقطه زیان از بازار خارج شوند. علاوه بر اینکه این دو توصیه متضاد می‎تواند سهامداران تازه کار را سردرگم کند، ایراد چنین توصیه‎ای این است که بر فرض خروج در نقطه زیان و وارد شدن به سهم دیگر و باز وارد شدن به نقطه زیان بعدی و بعدی می‎تواند نتیجه به مراتب بدتری را به همراه بیاورد، موافقان این طرح به سرعت می‎گویند وقتی از یک تعداد مشخصی بیشتر باخت اتفاق افتاد دیگر نباید اقدام به خرید کرد.
اما درست در زمانی که ما دیگر نمی‎خریم ممکن است، سهم با قدرت بالایی به سمت بالا برگردد و حسابی سهامدار مستاصل را کلافه کند، در عین حال تیغ بران تورم همیشه پشت سر صاحب سرمایه است، برای همین در کشوری چون ایران که به صورت سنتی 30 تا 40 درصد تورم سالانه دارد، بالاخره باید یک جایی دل به دریا زد و پول را به گردش درآورد تازه اگر بعد یک صبر چندماه باز با خروج در زیان روبرو نشویم.
از همه مهمتر بازارها مدام نیازمند نقدینگی هستند، اگر قرار باشد همه پول‎هایشان را بیرون بازار پارک کنند تا وضعیت بهبود پیدا کند، شاید این اتفاق هرگز نیفتند، پس چه راهی پیش روی سرمایه گذار قرار دارد، رفتن به سراغ بازارهای موازی که هم مخاطرات مشابه دارد و هم لطمات جبران ناپذیری به اقتصاد در سطح کلان وارد می‎کند.

برخلاف فرمول‏‎های ساده و توصیه‎های ساده انگارانه، وضعیت بسیار پیچیده و دیوانه کننده است، ماجرا آنقدرها که کارشناسان می‎گویند ساده نیست، نمونه روشن‎اش هم افت 40 تا 70 درصدی قیمت سهام شرکت‎ها در 6 ماهه گذشته است، افتی که همچنان هم ادامه دارد و فعلن هیچ افق روشنی برایش قابل تصور نیست.
اما واقعا باید در یک بازار نزولی چه کرد؟ چگونه می‎شود در برابر ریزش‎های بی امان بازار بورس مقاومت کرد؟ راه حل درست کدام است؟ در همان ابتدا خیالتان را راحت کنم هیچ راه حل درستی وجود ندارد! و هیچ کس هم نمی‎تواند به پشتوانه آنچه در گذشته اتفاق افتاده است یا از خواندن کتابها بدست آورده است چیزی را در آینده تضمین کند. اما من در ادامه تلاش می‎کنم 6 راهکار مقابله با بازار نزولی را طرح کنم، این راهکارها نه مطلق هستند و نه الزاما تنها استراتژی ممکن بلکه قرار است اندکی واقع گرایی ما را نسبت به بازار بالا ببرند. تا در ریزش بازار بورس تصمیم درست‎تری بگیریم.

6 راهکار مقابله با بازار نزولی
6 راهکار مقابله با بازار نزولی

1- تقسیم سرمایه به سه قسمت مساوری

اگر بازار سرمایه را به یک صحنه جنگ تشبیه کنیم، درهنگام حمله و دفاع همان قدر کمان‎دارها مهم هستند که سربازهای پیاده، هم میزان باروهای دفاعی مهم هستند که سلاح‎های تخریب‎گر، هیچ لشکری نمی‎تواند در یک جنگ کلاسیک پیروز شود که فقط حمله یا سراسر دفاع کند، باید ترکیبی از این دو را داشت.
سرمایه ما در بازار بورس هم وضعیت مشابهی دارد، قرار نیست همه سرمایه ما صرف خرید سهم‎هایی شود که در آینده قرار است سود بدهند، می شود یک سوم از سرمایه را صرف خریدهای بلند مدت کرد، یک سوم را هم می‎توان برای استراتژی هایی کنار گذاشت که نقاط سود و زیان تعریف شده دارند، یک سوم مابقی را هم می‎شود نقد نگهداشت، درست مثل نیروی کمکی، نیروی کمکی که در وقت لزوم به یاری شما بشتابد و میانگین‎های شما را کم و کم تر کند. این از جمله عادت‎های غلط ما در بازار است که اصرار داریم تا قران آخر را صرف خرید سهم کنیم. همیشه باید برای روز مبادا یک پولی کنار گذاشت حتی وقتی که بازار در روزهای خوب خود قرار دارد.

2-به توصیه‎های خرید و فروش گوش ندهید

هیچ وقت به صرف توصیه این و آن سهم نخرید، بقول معروف مشک آن است که خود ببوید…سرمایه گذاری قمار نیست، انداختن تاس و خرید کردن هم نیست، باید همه اطلاعات لازم را قبل از خرید سهم استخراج کنید و برای هر خریدی چک لیست داشته باشید، اگر قادر نیستید که این کار را کنید، سرمایه خود را به دست کسی بسپارید که مطمئن اید همه گزارش‏‎های ماهانه و فصلی را می خواند و خریدهایش مبتنی بر اطلاعات صحیح است. خرید کردن با توصیه‎های منتشر شده در فضای مجازی و کانال‎های معرفی سهم، یکی از مخاطراتی است که سرمایه‎های بسیاری از افراد را در این سال ها به خطر انداخته است، زیرا ما نمی‎دانیم مدیران این کانال‎ها با چه اهدافی این کار را می‎کنند. و نباید فریب تبلیغات جذابشان از یک سهم رو خورد.

3- چند شاخص مهمی که باید رصد کنید

شاخص بورس مثل قطب نماست، خرید کردن سهم بدون توجه به شاخص، درست مثل کسی می‎ماند که بدون قطب نما در مسیری راه می‎افتد و به سویی مقصدی نامعلوم حرکت می‎کند، رصد کردن شاخص، فقط به شاخص کل بورس مربوط نمی‎شود، شما باید توانایی تجزیه و تحلیل شاخص هم وزن، شاخص صنعت و حتی شاخص‎های اقتصادی را داشته باشید. قبل از خرید یا فروش هر سهمی وضعیت شاخص‎های مهم را از نظر بگذرانید. بخصوص شاخص صنعتی که سهم آن را می‎خرید را ببینید؛ زیرا سهام شرکت‎ها متغییری از وضعیت صنعت‎ مورد نظرشان است.

6 راهکار مقابله با بازار نزولی
6 راهکار مقابله با بازار نزولی

4- سهم‎ ها و صنایع را دستچین کنید

یکی از معضلات پرتفوهای بورسی اغلب افراد، تعداد زیاد سهم‎هاست، بدتر آنکه بسیاری از این سهم‎ها از یک صنعت انتخاب شده است، در نتیجه درصورت عدم اقبال بازار به یک صنعت، بخش بزرگی از سرمایه افراد به مخاطره می‎افتد، بدتر از آن پرتفوهایی است که در آن تنها یک سهم وجود دارد، یا به قول معروف تک سهم شدن، گاهی به دلایل متنوعی یک سهم ماهها توسط ناظر تعلیق می‎شود، یا اتفاقات غیرقابل پیش بینی مثل آتش سوزی یا تحریم، یک سهم مشخص را به صورت کامل از مدار بازار خارج می‎کند، همیشه سبدی از صنایع موفق را ایجاد کنید، یک سبد بهینه بیشتر از پنج یا شش سهم ندارد و در هر صنعت یک سهم وجود دارد، عموما رفتار سهام صنایع مختلف شبیه به هم است، به غیر از موارد استثنایی این قاعده عموما نقض نمی‎شود، پس از یک صنعت چند سهم نخرید.

5- قواعد کم کردن میانگین را رعایت کنید

همانطور که گفتیم سبد سهم خود را به سه بخش تقسیم کنید، آن بخش از سبد که برای بلندمدت نگهداری می‎شود نیاز به تقویت دارد، شما یک بودجه‎ای(شامل یک سوم سرمایه تان) را برای خرید در حمایت‎های پایین تر کنار گذاشته بودید، کاری که در بازار بورس به آن می‎گویند میانگین کم کردن، اما میانگین کم کردن باید بسیار هوشمندانه باشد، بسیاری از افراد به علت دقت نکردن به قواعد کم کردن میانگین، تمام پس انداز خود را در جاهایی غلط برای کم کردن میانگین قیمت به هدر می‎دهند.
برای میانگین کم کردن، مسائل زیادی را باید مد نظر قرار داد، ما در اینجا نمی‎توانیم همه آن‎ها را توضیح دهیم اما رعایت چند نکته کلیدی از اهمیت زیادی برخوردارست. اول از همه به حجم مبنا دقت کنید، بعد به میانگین حجم معاملات در یک ماه و یک فصلِ گذشته نظری بیندازید، سهمی که دو تا سه برابر میانگین حجم معاملات چندماهه اخیرش در حال معامله است، یا سه تا چهار برابر حجم مبنا معامله می‎شود، مستعد رشد است. اما از یاد نبرید حجم تنها مولفه برای کم کردن میانگین نیست، یک حجم خوب باید تاثیراتی روی حرکت قیمت نیز بگذارد، اگر حجم بالا با رشد قیمت همراه شد و این رشد در دو و سه روز بعدی تکرار شد، می توان امیدوار بود که زمان رشد قیمت فرا رسیده است، با اینهمه در بودجه بندی باید دقت کرد، حجم بالا و رشد قیمت، دلیلی بر رشد پیوسته سهم نیست، پس نباید کل پس‎انداز موجود در سبد را صرف کم کردن میانگین کرد. در کم کردن میانگین پارامترهای بنیادین و رفتارشناسی بازیگران سهم را نیز مد نظر قرار دهید.

6 راهکار مقابله با بازار نزولی
6 راهکار مقابله با بازار نزولی

6- سهام شرکت‎های بزرگ را بخرید

اگرچه در یک هفته اخیر بواسطه کمبود نقدینگی در بازار، توجه به سهام‎های کوچک جلب شد و سهام غیر شاخص‎سازها و بازار پایه مورد توجه بازار قرار گرفت، اما اتکا کردن به سهام‎های ناشناختهِ کوچک، در بلندمدت نتیجه عکس خواهد داشت. کافی است سری به آمارهای سالانه رشد شاخص‎های بورس بزنید، خیلی ساده متوجه می‎شوید، همواره سهام 50 شرکت بزرگ و سهام شرکت‎های بازار اول بورس در بلند مدت بازدهی بهتری داشته است، دلیل‎اش خیلی ساده است، بازار همیشه در بلند مدت به سمت ارزش ذاتی یک محصول میل پیدا می‎کند، ممکن است در مقاطع کوتاهی یک شرکت غیر ارزنده رشد موقتی داشته باشد؛ اما این یک قاعده نیست و نمی توان آن را مبنای سرمایه گذاری در نظر گرفت. فارغ از قدرت نقدشوندگی شرکت‎های بزرگ، باید این نکته را مد نظر قرار داد که بی‎دلیل شرکتی وارد تابلو اول بازار بورس نمی‎شود، ارزندگی این شرکت‎ها در بلند مدت همیشه بهتر از شرکت‎های کوچک و زیان ده است.
اگر در جریان ریزش بازار بورس تجربیاتی دارید آن را در بخش نظرات با ببورس در میان بگذارید. عملکرد شما در جریان ریزش بازار بورس چگونه بود؟

سیامک مهاجری
سیامک مهاجری

سال 84 برای کار در شرکت Eternal Youth و تجربه بازارهای جهانی از ایران خارج شدم، از سال 88 در ایران مدرس و معامله‎گر بازار سرمایه هستم. بازار چون هستی، بی‎کران است، همیشه دوست داشتم جستجوگری در دور دست‎هایش باشم.

  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

نظرات کاربران

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    لینک کوتاه مطلب
    خبرنامه به‌بورس

    دوره‌های آموزشی جدید و تخفیف‌های ویژه

    © کليه حقوق محصولات و محتوای اين سایت متعلق به مدیر سایت می باشد و هر گونه کپی برداری از محتوا و محصولات سایت پیگرد قانونی دارد.

    0