قراردادهای آتی چیست؟

چکیده کوتاه مطلب

قراردادهای آتی از ابزارهای بازار مشتقه است. معاملات قراردادهای آتی دربرگیرنده ریسک بالایی است و به معامله‌گران فرصت بدست آوردن سود زیادی را می‌دهد. از مهمترین ویژگی‌های قراردادهای آتی خاصیت اهرمی بودن آن است به این صورت که سرمایه‌گذار تا چندین برابر سرمایه خود می‌تواند سود یا زیان کند.

قراردادهای آتی یکی از ابزارهای بازار مشتقه است. بازار مشتقه (Derivatives market) یکی از انواع بازارهای مالی است که در آن اوراق مشتقه مانند قراردادهای اختیار معامله‌ و قراردادهای آتی خرید و فروش می‌شود. ابزار مشتقه از ابزارهای مالی است که ارزش آن مبتنی بر (یا مشتق از) ارزش یک دارایی پایه است. این دارایی پایه می‌تواند محصولات کشاورزی، فرآوردهای نفتی و انواع فلزات باشد. هدف اصلی به وجود آمدن این بازار کاهش ریسک‌های مالی برای سرمایه‌گذاران است.

قراردادهای آتی

قرارداد آتی (Futures Contract) توافق استانداردی بین فروشنده و خریدار است که فروشنده متعهد می‌شود در تاریخ سررسید مقدار مشخصی از کالا را با ویژگی و کیفیت معلوم، به قیمتی که در لحظه تنظیم قرارداد تعیین شده بفروشد و خریدار نیز متعهد می‌شود آن کالا را با مشخصات ذکر شده خریداری کند.

اولین قراررداد آتی در ایران در تاریخ ۱۲ خرداد ۱۳۸۷ بر روی شمش طلای یک اونسی در بورس کالا مورد پذیرش قرار گرفت و معاملات آن در تاریخ ۱ تیر ۱۳۸۷ آغاز شد. از سال ۸۷ تاکنون قراردادهای آتی در زمینه طلا، زعفران، مس، زیره سبز، کنجاله سویا و … اراِئه شده است.

برخی اصطلاحات رایج

دارایی پایه

در قراردادهای آتی، کالا یا آن دارایی که قرارداد آتی بر روی آن منعقد می‌شود را دارایی پایه می‌گویند. دارایی پایه در بورس‌های کالایی دنیا بر روی محصولات کشاورزی، فلزات، فرآورده‌های نفتی و … مطرح می‌شود.

 دارایی پایه در بورس‌های کالایی دنیا بر روی محصولات کشاورزی، فلزات، فرآورده‌های نفتی و ... مطرح می‌شود.
دارایی پایه در بورس‌های کالایی دنیا بر روی محصولات کشاورزی، فلزات، فرآورده‌های نفتی و … مطرح می‌شود.

موقعیت تعهدی فروش

کسی که قرارداد آتی را می‌فروشد و خود را به تحویل دارایی پایه بر اساس قوانین استاندارد بورس در سررسید ذکر شده در قرارداد متعهد می‌کند، موقعیت فروش یا موقعیت تعهدی فروش را اختیار کرده است و اگر فرد این موقعیت را تا تاریخ سررسید حفظ کند ضرورتا باید دارایی پایه را تحویل دهد.

موقعیت تعهدی خرید

کسی که قرارداد آتی را می‌خرد و خود را به خرید دارایی پایه بر اساس قوانین استاندار بورس در سررسید ذکر شده در قرارداد متعهد می‌کند، اصطلاحا موقعیت خرید یا موقعیت تعهدی خرید را اختیار کرده است و اگر تا تاریخ سررسید این موقعیت را حفظ کند ضرورتا باید دارایی پایه را خریداری کند.

سررسید قراردادهای آتی

تاریخ سررسید قراردادهای آتی توسط بورس مشخص می‌شود و تنها برای تاریخ‌های معین شده امکان انجام معاملات آتی وجود دارد.

اندازه قراردادهای آتی

اندازه هر قرارداد توسط بورس مشخص می‌شود و سرمایه‌گذاران می‌توانند مضرب صحیحی از آن مقدار را معامله کنند. به عنوان مثال اندازه قرارداد آتی سکه طلای تمام بهار آزادی ۱۰ عدد سکه است.

مزایای قراردادهای آتی

پوشش ریسک

مهمترین دلیل به وجود آمدن بازارهای آتی پوشش ریسک سرمایه‌گذاری است. تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان عمده می‌توانند به راحتی با ایجاد یک موقعیت فروش یا موقعیت خرید مناسب، سرمایه خود را نسبت به نوسانات قیمتی بازار بیمه کنند.

تضمین معاملات

 اتاق پایاپای بورس، تضمین کننده عملکرد مالی قراردادهای آتی است. با توجه به ماهیت تعهدی قراردادها، مبلغی به عنوان وجه تضمین از طرفین معامله دریافت می‌شود. این مبلغ توسط اتاق پایاپای نسبت به نوع و اندازه قرارداد مشخص می‌شود. این وجه، تضمینی برای انجام ایفای تعهد خریدار و فروشنده در روز تحویل قرارداد خواهد بود و بعد از اینکه طرفین قرارداد به تعهد خود عمل کردند این وجه به آنها بازگردانده می‌شود.

هزینه اندک معاملات آتی

هزینه معاملات قراردادهای آتی نسبت به معاملات نقدی بسیار کمتر است. مطالعات نشان می‌دهد که معاملات آتی ۰/۱ درصد هزینه معاملات نقدی را برای معامله‌گر دارد.

اهرم مالی

معاملات قراردادهای آتی دربرگیرنده ریسک بالایی بوده و به معامله‌گران فرصت بدست آوردن سود زیادی را می‌دهد. از مهمترین ویژگی‌های قراردادهای آتی خاصیت اهرمی بودن آن است به این صورت که سرمایه‌گذار تا چندین برابر سرمایه خود می‌تواند سود یا زیان کند. در معاملات آتی، سود و زیان فروشنده و خریدار قرارداد، متقارن است به این صورت که سود هر یک از طرفین قرارداد به معنی زیان طرف دیگر قرارداد است. امری که این سود یا زیان را تشدید می‌کند اهرمی بودن معاملات آتی است.

در معاملات آتی سود و زیان فروشنده و خریدار قرارداد متقارن است به این صورت که سود هر یک از طرفین قرارداد به معنی زیان طرف دیگر قرارداد است.
در معاملات آتی، سود و زیان فروشنده و خریدار قرارداد متقارن است به این صورت که سود هر یک از طرفین قرارداد به معنی زیان طرف دیگر قرارداد است.

قراردادهای آتی با هدف پوشش ریسک سرمایه‌گذاری ایجاد شده است. استفاده از ابزارهای مالی نیازمند کسب اطلاعات و آموزش‌های لازم است و می‌بایست قبل از ورود به این بازار با سازوکار آن به خوبی آشنا شد. در مطالب آینده به این موضوع بیشتر خواهیم پرداخت.

محمدرضا حسینی
محمدرضا حسینی

  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

نظرات کاربران

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    لینک کوتاه مطلب
    خبرنامه به‌بورس

    دوره‌های آموزشی جدید و تخفیف‌های ویژه

    © کليه حقوق محصولات و محتوای اين سایت متعلق به مدیر سایت می باشد و هر گونه کپی برداری از محتوا و محصولات سایت پیگرد قانونی دارد.

    0