عوامل موثر بر قیمت طلا

چکیده کوتاه مطلب

بازار طلا همواره یکی از مهم‌ترین و موثرترین بازارها بر اقتصاد جهان است. با تاکید بر جذابیت طلا به عنوان یک دارایی برای زمان‌های خوب و بد، بیشتر سرمایه‌گذاران به سراغ طلا می‌روند، چه اقتصاد داخلی رشد کند و چه در رکود باشد. در این نوشتار می‌کوشیم با توضیح و تحلیل عوامل مختلف و تعیین‌کننده بر ارزش طلا در یک شرایط با ثبات اقتصادی، گام اول برای نگاه درست‌تر به بازار طلا و تحلیل آن را برداریم.

عوامل موثر بر قیمت طلا طیف وسیعی دارند. بر اساس گزارش شورای جهانی طلا، دو عامل مهم در طولانی مدت بر تقاضای طلا (جواهرات، شمش و سکه) موثرند. این گزارش با بررسی یک دوره ۲۵ ساله (۲۰۱۵-۱۹۹۰) می‌گوید: «اگر فرض کنیم دیگر عوامل موثر بر قیمت طلا ثابت باشد، تقاضای طلا با قیمت آن رابطه معکوس و با سطح درآمد رابطه‌ی مستقیم دارد. با افزایش ۱ درصدی درآمد سرانه، تقاضای طلا ۱ درصد افزایش می‌یابد. همچنین به ازای افزایش ۱ درصدی قیمت‌ طلا تقاضای آن ۰/۵ درصد کم می‌شود.»

در حقیقت، امروزه اقتصاد و دیگر مفاهیم انتزاعی مثل فرهنگ،سیاست و … جهانی شده‌اند و تمامی آن‌ها مانند یک کلاف درهم تنیده به یکدیگر وابسته‌اند وبر هم تاثیر می‌گذارند. از این رو هیچگاه نمی‌توان صرفا تاثیر یک عامل بر یک مقوله را به تنهایی بررسی کرد چرا که جهان همچنان به کار خود ادامه می‌دهد و مادامی که ما تاثیر یک عامل بر دیگری را بررسی می‌کنیم عوامل دیگر در حال تاثیرگذاری بر روی آن دو هستند. در هر صورت، به نظر می‌رسد که مسیر تحلیل یک مفهوم اقتصادی را می‌توان اینگونه صورت‌بندی کرد:

  • عوامل بنیادین تاثیرگذار بر یک مقوله‌ی اقتصادی را بشناسیم و تاثیرات آن‌ها را در یک وضعیت با ثبات اقتصادی بررسی کنیم.
  • پس از آن با بررسی مصداق‌های گوناگون سال‌های گذشته، تاثیرعوامل دیگر را در تحلیل‌مان وارد می‌کنیم. واضح است که هرچقدر بیشتر مطالعه کنیم، تحلیل‌گر زبردست‌تری خواهیم بود. چرا که در بررسی هر دوره‌ی زمانی بایک شرایط متفاوت روبرو هستیم و چگونگی تاثیر عوامل مختلف در هر دوره متفاوت است.
  • با این پشتوانه به تحلیل شرایط کنونی می‌پردازیم. لازم به ذکر است که گاهی با عواملی برخورد می‌کنیم که کاملا جدید هستن. این پشتوانه به ما کمک می‌کند که تحلیل بهتری نسبت به پدیده‌های نو داشته باشیم. پاندمی کرونا در سال گذشته‌ی میلادی، مصداقی از این دست است که جهان را در وضعیتی بی‌سابقه قرار داد.

در گام اول با آوردن این نوشتار به بررسی عوامل موثر بر قیمت طلا در یک وضعیت با ثبات اقتصادی می‌پردازیم.به نقل از اکونومیکس تایمز:

تقاضای مصرف:

هر ساله بیشترین تقاضای مصرف فیزیکی طلا متوجه جواهرات است. این تقاضا در دهه‌های اخیر کاهش داشته اما هنوز در حدود ۵۰ درصد از کل تقاضا را به خود اختصاص داده است.

به دلیل نگاه سنتی به طلا (چه به عنوان زینت و چه برای سرمایه‌گذاری)، کشورهای آسیایی بیشترین تقاضای مصرف طلا را دارند و در این بین هند و چین با نیمی از تقاضای مصرف جهانی طلا، سرآمد هستند.

عوامل موثر بر قیمت طلا در هند

هند سالانه با حدود ۲۵ درصد از کل تقاضای فیزیکی طلای جهان، یکی از بزرگترین مصرف‌کنندگان طلا است. علاوه بر نقش حمایتی طلا در هنگام تورم و بی‌ثباتی بازار، مردم هند طلا را به عنوان زینتی شایسته می‌شناسند. طلا نقشی اساسی در فرهنگ هند دارد و در میان مردم این کشور نمادی از ثروت و موقعیت و بخشی مهم از جشن‌ها و آداب و رسوم است.


هند سالانه با حدود 25 درصد از کل تقاضای فیزیکی طلای جهان، یکی از بزرگترین مصرف‌کنندگان طلا است.

طبق مطالعه شورای جهانی طلا به سفارش شورای جهانی طلا و اتحادیه اتاق‌های بازرگانی و صنایع هند (FICCI) ، مصرف‌کنندگان هندی طلا را هم به عنوان سرمایه‌گذاری و هم به عنوان زینت می بینند. وقتی از آنها سوال شد که چرا طلا می‌خرند، حدود ۷۷ درصد از پاسخ‌دهندگان امنیت سرمایه‌گذاری را یکی از عوامل خرید خود در نظر گرفته بودند، در حالی که بیش از نیمی از آنها زینتی بودن طلا را دلیل اصلی عنوان کردند.


تاثیر شرایط فصلی و موسمی بر اقتصاد روستاییان این کشور نیز از عوامل موثر بر قیمت طلا در دنیا است. سهم روستاییان هندی از تقاضای طلای این کشور در حدود ۶۰ درصد است. هنگام فراوانی محصول درخواست خرید بیشتر می‌شود و وقتی شرایط مطلوب نباشد روستاییان برای رفع نیازهای مالی به فروش روی طلا می‌آورند.

عوامل موثر بر قیمت طلا در چین

چین بزرگترین تولیدکننده و مصرف‌کننده طلا در جهان است. طلا در چین نقش پررنگی در فرهنگ عامه دارد. جایگاه طلا در جشن‌هایی مانند عروسی، تولد و سال نو، همیشگی است.

چین همچنین خریدار عمده طلا برای استفاده‌های صنعتی مانند ساخت تجهیزات الکترونیکی پیشرفته و تولید اتومبیل‌های الکتریکی است. با این حال جنگ تجاری آمریکا و چین و افت صادرات این محصولات، بر میزان تقاضای طلا اثرگذار بوده است.

یکی دیگر از عوامل موثر بر قیمت طلا در چین، تقاضای خرده‌سرمایه‌گذاران در این حوزه است. تنش‌های سیاسی و اقتصادی، نوسانات و ابهامات بازار سبب می‌شود سرمایه‌گذاران به سمت بازارهای کم‌خطرترمانند طلا روی آورند.

همچنین بانک مرکزی چین یکی از بزرگترین خریداران طلا در میان بانک‌های دنیا است. سال گذشته ذخیره طلا در بانک مرکزی چین به بیشترین مقدار خود تاکنون (۱۹۴۸.۳۱ تن) رسید.

محافظت در برابر نوسانات

مردم برای محافظت از دارایی خود در برابر نوسانات و بی‌ثباتی بازار به سرمایه‌گذاری در بازار طلا روی می‌آورد. برتری دارایی‌های فیزیکی انگیزه‌ای است تا مردم طلا را پناهگاهی امن برای حفظ دارایی خود ببینند. با تاکید بر جذابیت طلا به عنوان یک دارایی برای زمان‌های  خوب و بد، بیشتر سرمایه‌گذاران به سراغ طلا می‌روند، چه اقتصاد داخلی رشد کند و چه در رکود باشد.

طلا و تورم

از دیگر عوامل موثر بر قیمت طلا رابطه آن با تورم است. با افزایش تورم، ارزش پول کم می‌شود و مردم تمایل خواهند داشت دارایی‌شان را به طلا تبدیل کنند. بنابراین، در مواقعی که تورم در یک دوره بلندمدت بالا باقی بماند، طلا به ابزاری محافظ در برابر شرایط تورمی تبدیل می‌شود و این باعث افزایش قیمت طلا در در این شرایط خواهد شد.

طلا و نرخ بهره

به گفته برخی از متخصصان صنعت، در شرایط عادی، رابطه‌ای معکوس بین طلا و نرخ بهره وجود دارد. با افزایش بازده، امید به اقتصادی قوی داریم. اقتصاد قوی باعث تورم می‌شود و از طلا به عنوان پناهگاهی امن در برابر تورم استفاده می‌شود. همچنین، با افزایش نرخ‌ها، سرمایه‌گذاران به سمت سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت می‌روند که بازدهی ثابت دارد؛ برخلاف طلا که چنین بازدهی را ندارد. بنابراین با ثابت ماندن قیمت‌ها تقاضا کم‌اهمیت می‌شود.

(همچنین بخوانید: بازار طلا در دوران پاندمی کرونا روند افزایشی داشت اما سال ۲۰۲۱ چگونه خواهد بود؟)

همبستگی با سایر طبقات دارایی

به اعتقاد برخی اقتصاددانان طلا به دلیل همبستگی کم یا معکوس با تمام طبقات عمده دارایی می‌تواند تنوع‌بخشی بسیار موثری بر سبد دارایی داشته باشد. هنوز هم به عنوان یک قاعده، طلا هیچ‌گونه ارتباط آماری معناداری با گروه‌های مختلف دارایی نشان نداده است. با این حال برخی عقیده دارند زمانی که سهام به سرعت در حال سقوط است، می‌توان رابطه‌ای معکوس بین طلا و سهام پیدا کرد. به این دلیل که عوامل موثر بر بازده اکثر طبقات دارایی، تاثیر قابل توجهی بر طلا ندارند (چه در اقتصاد کلان و چه در اقتصاد خرد)، طلا از سبد سرمایه‌گذاران در برابر نوسانات بازار محافظت خواهد‌ کرد.

عوامل ژئوپلیتیک

نوسانات بازار در هنگام تنش‌های جغرافیایی سیاسی از دیگر عوامل موثر بر قیمت طلا است. طلا معمولا در هنگام آشفتگی‌های ژئوپلیتیک عملکرد خوبی دارد. بحران‌هایی مانند جنگ که عموما عملکردی منفی بر قیمت اکثر طبقات دارایی دارد، قیمت طلا را بالا می‌برد. به این دلیل که افزایش تقاضای طلا (به عنوان پناهگاهی امن برای محافظت از سرمایه‌ها) سبب بالا رفتن قیمت آن می‌شود.

تضعیف دلار

از دیگر عوامل موثر بر قیمت طلا رابطه آن با دلار آمریکا است. از آنجایی که قیمت طلای جهانی با دلار سنجیده می‌شود، هرگونه تضعیف جایگاه دلار موجب افزایش قیمت طلا خواهد شد (و بالعکس). دلیل معکوس بودن این رابطه این است که:
۱. پایین آمدن قیمت دلار ارزش پول سایر کشورها را بیشتر می‌کند که موجب افزایش تقاضا از جمله برای طلا خواهد شد.
۲. با کم شدن قیمت دلار، سرمایه‌گذاران برای حفظ ارزش دارایی‌های خود به دنبال جایگزین هستند که طلا بازاری مطمئن خواهد بود.

تقاضای طلای آینده

مطابق با برخی برآوردها تقاضای جهانی طلا حدود ۱۰۰۰ تن بیشتر از عرضه آن است. بدون ظرفیت جدید برای استخراج، بیشتر طلای جهان بازیافت می‌شود. از این رو عرضه کمتر عامل دیگری در تغییر نرخ طلا خواهد بود.

جمع‌بندی

در این نوشتار به معرفی اساسی‌ترین عوامل موثر بر قیمت طلا پرداختیم. در دسته بندی طلا وارز می‌توانید با تحلیل‌های مختلف کنونی و سال‌های گذشته، آشنا شوید و گام‌ بعدی برای نگاه بهتر و درست‌تر به تحلیل شرایط بازار را بردارید و به این ترتیب با سرمایه‌گذاری درست‌تر در بازار طلا، حافظ دارایی‌ خود باشید.

محمدرضا حسینی
محمدرضا حسینی

  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

نظرات کاربران

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    لینک کوتاه مطلب
    خبرنامه به‌بورس

    دوره‌های آموزشی جدید و تخفیف‌های ویژه

    © کليه حقوق محصولات و محتوای اين سایت متعلق به مدیر سایت می باشد و هر گونه کپی برداری از محتوا و محصولات سایت پیگرد قانونی دارد.

    0