انرژی‌های تجدیدپذیر: بازگشت به پیشرفت در سال ۲۰۲۱

چکیده کوتاه مطلب

انرژی‌های تجدیدپذیر در سال ۲۰۲۰ عملکرد بهتری از غول‌های نفتی داشتند. قرار است تا سال ۲۰۵۰ در نقطه اوج گذار انرژي باشیم. افزایش سرمایه‌گذاری در این حوزه و پایین آمدن هزینه‌ فناوری از عوامل تسریع کننده این فرآیند خواهد بود.

انرژی‌های تجدیدپذیر در سال ۲۰۲۰ عملکرد بهتری از غول‌های نفتی داشتند. متخصصان پیش‌بینی کرده‌اند بودجه این شرکت‌ها بار دیگر افزایش یابد و قرار است تا سال ۲۰۵۰ هشت کشور از ده اقتصاد برتر دنیا خالص صفر- به زبان ساده ، صفر خالص یا net zero به تعادل کلی بین مقدار گاز گلخانه‌ای تولید شده و میزان خارج شده از جو اطلاق می‌شود – داشته باشند که می‌توانیم تا این سال به نقطه اوج گذار انرژی برسیم.


مطابق با تعریف آژانس بین‌المللی انرژی تجدیدپذیر، گذار انرژی یا Energy Transition به انتقال از سیستم‌های مصرف و تولید فعلی که عمدتا مبتنی بر منابع انرژی فسیلی است، به انرژی‌های تجدیدپذیر بدون (انتشار گاز) کربن اشاره دارد.

مطابق با تعریف آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر (ایرِنا – IRENA)، گذار انرژی یا Energy Transition به روند جایگزینی انرژی‌های تجدیدپذیر بدون (انتشار گاز) کربن با انرژی‌های فسیلی در چرخه مصرف و تولید اشاره دارد.


با اینکه خیلی‌ها انتظار داشتند تاثیر کرونا بر اقتصاد بر میزان انتشار کربن دی‌اکسید نیز چشمگیر باشد، آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) گزارش داد که در سال ۲۰۲۰ تنها ۷ درصد کاهش تولید کربن دی‌اکسید داشتیم. اگر بخواهیم مسیر فعلی را تغییر دهیم، این رقم باید سالانه تکرار شود. بر اساس آخرین گزارش اختلاف انتشار سازمان ملل (UN Emissions Gap) تا پایان قرن حاضر شاهد افزایش سه درجه‌ای دما خواهیم بود.

هشت کشور از ده اقتصاد بزرگ دنیا متعهد شده‌اند تا سال ۲۰۵۰ صفر خالص داشته باشند و با انتخاب بایدن آمریکا نیز به این کشورها خواهد پیوست. اکنون مهمترین سوال این است که چطورچرخه تولید و مصرف انرژِی‌های تجدیدپذیر را در به چرخه‌ای جهانی تبدیل کنیم. این اتفاق هم‌اکنون در حال انجام است. بر اساس تحلیل Ember انرژی‌های تجدیدپذیر در نیمه اول سال ۲۰۲۰ در اروپا سهم بیشتری از سوخت‌های فسیلی در تولید برق داشته‌اند. تا پنج سال پیش تولید برق از زغال سنگ در اروپا دو برابر تولید آن بوسیله انرژی باد بود.

در حال حاضر شرکت‌های Enel و Iberdrola و RWE و NextEra Energy و Orsted غول‌های انرژی تجدیدپذیر هستند. در ابتدای اکتبر ۲۰۲۰ ارزش شرکت NextEra Energy با رسیدن به بیش از ۱۵۰ میلیارد دلار از ارزش دو شرکت اکسان (Exon) و شورون (Chevron) بیشتر شد. شرکت‌های نفتی بیشترین میزان ضرردهی را داشتند. ارزش سهام اکسان ۱۱۶ درصد و بریتیش پترولیوم (BP) با ۲۲ میلیارد دلار افت، ۶۴۰ درصد کاهش یافت. در حالی که با افزایش درگیری‌های تولیدکنندگان نفت وهمچنین اثرات پاندمی کووید-۱۹، شاهد کاهش ۹۴ درصدی تقاضای نفت بودیم، شرکت‌های انرژی تجدیدپذیر ارزش خود را حفظ کردند و برای بسیاری از افراد این نشانه‌ای از آینده پیش رو بود.

نیروگاه بادی با ۴۸ توربین ۱/۶ مگاواتی در گلدن هیلز، آلامادا، کالیفرنیا. این پروژه توسط شرکت NextEra Energy برای گوگل ساخته شده است.
نیروگاه بادی با ۴۸ توربین ۱/۶ مگاواتی در گلدن هیلز، آلامادا، کالیفرنیا. این پروژه توسط شرکت NextEra Energy برای گوگل ساخته شده است.

با افزایش قیمت کربن و کاهش هزینه‌ فناوری‌های مرتبط با انرژی‌های تجدیدپذیر احتیاط سرمایه‌گذاران نسبت به سوخت‌های فسیلی بیشتر می‌شود. (اقتصاددانان بر این باورند که اعلام قیمت کربن یکی از مؤثرترین روش ها در کاهش میزان تولید گازهای گلخانه ای توسط کشورها است خصوصا اگر با افزایش همراه باشد تا صنایع آلاینده به کاهش تولید گازهای گلخانه ای ترغیب شوند.)

بسیاری از بانک‌های سرمایه‌گذاری کاهش تمایل خود را نسبت به سهام نفتی نشان داده‌اند و همچنین فشار زیادی روی شرکت‌ها است تا فعالیت‌های خود را مطابق با خطرات زیست محیطی گزارش کنند. در بریتانیا پیشنهادات کارگروه افشای مالی آب و هوایی تصویب شد و گزارشات مرتبط با کنترل خطرات آب و هوایی برای بعضی شرکت‌ها در سال ۲۰۲۱ اجباری شده است. بازنگری دستورالعمل گزارشگری غیرمالی (NFRD) کمیسیون اروپا را نیز اضافه کنید و تاثیر تغییرات اقلیمی بر فعالیت‌های شرکت‌ها را که به یک نگرانی اساسی برای مدیران رده بالا تبدیل شده ‌است.

این اتفاقات تا کنون تاثیر خود را داشته است زیرا شرکت‌های زیادی خود را به استفاده از برق تولیدی انرژی‌های تجدیدپذیر متعهد کرده‌اند. در سال ۲۰۲۰ تعداد ۲۸۴ شرکت چندملیتی ۱۰۰ درصد انرژی خود را از نیروهای تجدیدپذیر تامین کرده‌اند. در حالی که در سال ۲۰۱۳ تنها ۱۳ شرکت اینگونه بوده‌اند. بر اساس گزارش سالانه پیشرفت و مشاهدات آر ای-۱۰۰ (RE100)، شرکت‌های این گروه به اندازه استرالیا برق مصرف کرده‌اند (بیش از ۲۷۸TWh/yr).

به نظر می‌رسد این روند ادامه پیدا کند و دلیل عمده آن توافقنامه‌های خرید برق (PPAs) است. اگرچه ممکن است رسیدن به استفاده ۱۰۰ درصدی از انرژی‌های برگشت‌پذیر زمان‌بر باشد، در حال حاضر ۶۵ عضو این توافقنامه بیش از ۹۰ درصد از انرژی مصرفی‌شان تجدیدپذیر است. در آمریکا و بیرون از آن این ارقام در حال افزایش است. آمازون در اعلامیه اخیر خود اعلام کرده که برنامه‌ای برای یک نیروگاه الکتریکی تجدیدپذیر ۴ گیگاواتی دارد.

آمازن در حال حاضر با ۱۲۷ پروژه خورشیدی و بادی بزرگترین سرمایه‌گذار انرژی‌های تجدیدپذیر است. ما درصدد هستیم تا سال ۲۰۲۵ – پنج سال زودتر از هدف اصلی در سال ۲۰۳۰ –  ۱۰۰ درصد انرژی مصرفی‌مان را از منابع تجدیدپذیر تهیه کنیم.


جف بزوس، مدیرعامل و موسس شرکت آمازون

همه این‌ها عوامل قابل توجهی در افزایش استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر است. بر این اساس IHS Markit پیش‌بینی کرد که بودجه سرمایه‌گذاری جهانی بر روی انرژی‌های تجدیدپذیر افزایش یابد و به مقدار قبل از پاندمی کووید-۱۹ برگردد. راجر دیواین معاون رییس خدمات مالی و مشاور IHS Markit گفت که با وجود تاثیر مشخص کرونا و با بی‌نظمی‌های تامین و تاخیر در ساخت‌وسازها،انتظار دارد با افزایش ۸/۵ درصدی ، بودجه سرمایه‌گذاری جهانی بر روی انرژی‌های تجدیدپذیر به ۲۵۵ میلیارد دلار (همان سطح سال ۲۰۱۹) برگردد.

محققان انتظار دارند ۵۴ درصد (نزدیک به ۷۰۰ میلیارد دلار) از سرمایه‌گذاری‌ها در این بخش، در سلول‌های خورشیدی باشد. بر اساس پیش‌بینی گلدمن ساکس در ژوئن ۲۰۲۰ سرمایه‌گذاری‌های بخش انرژی‌های تجدیدپذیر در دهه آینده به ۱۶ هزار میلیارد دلار خواهد رسید.

طبق گزارش بلومبرگ نیو انرژی فاینانس (BNEF)، با توجه به اینکه انتظار می‌رود هزینه سرمایه‌گذاری سالانه تا سال ۲۰۲۵ در همین سطوح باقی بماند، این هزینه به ۱/۳ تریلیون دلار هزینه انباشته‌ی بین سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۱ اضافه خواهد شد؛ یا به عبارتی رشد ۹ درصدی نسبت به هزینه‌ی صرف شده بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹. این گزارش تخمین زده برای دستیابی به گذار موفقیت‌آمیز انرژی در ۳۰ سال آینده حدود ۱۱ تریلیون دلار باید هزینه شود.

پایین آمدن هزینه‌های فناوری به خصوص در بخش‌های بادی و خورشیدی منجر به پایین آمدن هزینه‌های سرمایه‌گذاری می‌‌شود. پیش‌بینی می‌شود شاخص‌های سراسری سرمایه‌گذاری برای سلول‌های خورشیدی (هم در سطح مزرعه‌های خورشیدی و هم واحدهای کوچک واقع در محل) در سال ۲۰۲۵ به ۴۰ درصد کمتر از مقدار سال ۲۰۱۷ برسد و هزینه‌های سرمایه‌گذاری جهانی برای نیروگاه‌های بادی در خشکی ۲۰ درصد و در دریا ۱۵ درصد کمتر از مقدار سال ۲۰۱۷ باشد. همچنین شاهد افزایش عمده سرمایه‌گذاری (و کاهش هزینه‌ها) در بخش ابرخازن‌های بدون کربن خواهیم بود. با مدیریت تقاضا و امکان توسعه مدیریت شبکه هوش مصنوعی، می‌توان یک شبکه کامل بدون کربن (بدون آلودگی) را تصور کرد.

کاهش هزینه‌ها به اندازه‌ای چشمگیر بوده که آی‌اس‌اچ مارکیت پیش‌بینی می‌کند بین سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ نسبت به سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹، تنها با ۹ درصد افزایش سرمایه‌گذاری، ۴۵ درصد افزایش ظرفیت تولید انرژی‌های تجدیدپذیر خواهیم داشت. نرخ بازگشت سرمایه نیز عامل مهمی است. به گفته گلدمن ساکس، حداقل در اروپا و آمریکا میانگین وزنی هزینه‌های پروژه‌های سوخت فسیلی بین ۱۰ تا ۲۰ درصد است در حالی که این رقم برای انرژی‌های تجدیدپذیر ۳ تا ۵ درصد است.

با رشد کلی در مخارج سرمایه‌ای (capex) و افزایش ظرفیت نیروگاه‌ها انتظار می‌رود مجموع ظرفیت نیرگاه‌های خورشیدی و بادی بیشتر از ظرفیت نیروگاه‌های گاز طبیعی در سال ۲۰۲۳ و ظرفیت نیروگاه‌های زغال سنگی در سال ۲۰۲۴ باشد. سهم تولید برق از انرژی‌های تجدیدپذیر از ۱۱ درصد در سال ۲۰۱۹ به ۱۸ درصد در سال ۲۰۲۵ خواهد رسید.

البته متخصصان پیش‌بینی‌های متفاوتی دارند. اینکه چه پیش‌بینی‌هایی ما را در مسیر درست قرار خواهد داد به این بستگی دارد که یک توافق جهانی (که در حال پیشرفت است) برای گذار انرژی داشته باشیم. با تمرکز اتحادیه اروپا در کنار سایر کشورها برمرتفع کردن پیامدهای کووید-۱۹(بهبود سبز) و برنامه‌های رئیس‌جمهور جدید آمریکا برای انرژی بدون کربن تا سال ۲۰۳۵، مسیر انتقال انرژی هموار خواهد بود.

محمدرضا حسینی
محمدرضا حسینی

  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

نظرات کاربران

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    لینک کوتاه مطلب
    خبرنامه به‌بورس

    دوره‌های آموزشی جدید و تخفیف‌های ویژه

    © کليه حقوق محصولات و محتوای اين سایت متعلق به مدیر سایت می باشد و هر گونه کپی برداری از محتوا و محصولات سایت پیگرد قانونی دارد.

    0